امروزه یکی از اجزای اصلی در هر پست فشار قوی سیستم ارتباطی PLC  است.

از لاین تراپ  برای ارتباط صوتی بیشتر استفاده میشود و در کاری حساس تر جهت انتقال داده های هر پست و سیستم های حفاظتی نیز استفاده مینمایند. خطوط فشار قوی بعنوان سیم های ارتباطی بین دو نقطه در ارتباط ها نقش دارند ، برای در خدمت گرفتن از این کابلهای ولتاژ بالا و فرکانس 50 هرتز برق ( در ایران) احتیاج به لوازمی است که بتواند اطلاعات و صوت و تصویر را با فرکانسی مشخص ( عموما بین 300 تا 2000 هرتز ) بروی سیستم انتقال انرژی منتقل نماید . این وسیله بطور عموم به لاین تراپ یا تله موج شناخته میشود که شامل اجزایی است و تنظیمات خاص خود در ولتاژ های مختلف را دارد که در این مقوله با این تجهیز بیشتر آشنا میشویم.

لاین تراپ یا تله موج از اجزایی تشکیل شده است که به مهمترین آنها می پردازیم :

الف ) کویل اصلی :

عموماً به شکل استوانه ای است و شامل اندوکتانس اصلی مدار ( حد اکثر تا 2 میلی هانری ) لاین تراپ ( تله موج ) می باشد. جنس آن عموما از آلومینیوم سبک است  و بطور سری با سیستم انتقال انرژی از یک طرف و با ترانس ولتاژ خازنی ( بعنوان خازن کوپلاژ ) از طرف دیگر ارتباط دارد .

این کویل تحمل بالایی دارد بطوریکه در برابر جریانات اتصال کوتاه و رعد و برق تحمل پذیری بالایی دارد و هادی های آن مستقیم توسط جریانات هوا خنک میشوند ( بدین جهت بین هر دور از کویل یک فاصله هوایی کوچک در نظر گرفته میشود) . کویل را در برابر نفوذ پرندگان توسط سیم های توری در دو سر کویل محافظت می نمایند. بسته به طراحی ، کویل بصورت آویزان و یا بروی ترانس ولتاژ نصب میشود ( چه بصورت ایستاده و یا خوابیده ).

 ب ) برقگیر :

کار برقگیر مشخص است ، جهت زمین کردن اضافه ولتاژ ها در داخل کویل این برقگیر نصب میشود . البته در دوسر کویل هم جهت جلوگیری از کرونا میتوان حلقه های محدود کننده تعبیه شود .

 ج ) واحد تنظیم کننده ( Tuning Unit ) :

واحد تنظیم کننده در محفظه ای عایق و بصورت موازی با کویل اصلی به شکلی قابل انعطاف در داخل استوانه ( کویل ) قرار دارد . کار این دستگاه تطبیق امپدانس است که در کارخانه سازنده با توجه به سفارش مشتری تنظیم میشود  و در هنگام نصب تغییری در آن نمیتوان ایجاد نمود (واحد تنظیم کننده را میتوان برای چند باند فرکانسی تنظیم نمود) .

هنگام کار بروی واحد تنظیم کننده باید آنرا حتماً اتصال کوتاه نمود چون بعلت میدانهای الکتریکی ممکن است تا ولتاژهای بسیار بالایی شارژ شود و برای مدت زمانی میتواند باقی بماند

 خازن کوپلاژ-  Coupling Capacitor(CC)

 خازن کوپلاژيا خازن مبدل ولتاژ Capacitor Voltage Transformer(CVT)از تعدادي خازن سري تشکيل شده است که دستگاه PLC را از ولتاژ فشار قوي ايزوله مي نمايد. اين قسمت رابط بين خط فشار قوي و Coupling Devices مي باشد، و اصلي ترين قسمت وسايل کوپلاژ ميباشد. ظرفيت اين خازن بين 1000Pf تا 10000 pf مي باشد که به همراه لاین تراپ ( تله موج ) به عنوان يک فيلتر بالا گذر عمل مي نمايد.

Coupling Device (CD)-  دستگاه کوپلاژ

CD  يا Line Matching Unit (LMU) بين نقطه ولتاژ پايين خازن کوپلاژ و دستگاه قراردارد واز قسمتهاي زير تشکيل شده است:

Drain coil _کويل نشتي

Surge arrester_برق گير اوليه

_سوئيچ اتصال به زمين

Matching transformer_ترانسفور ماتور تطبيق امپدانس

Tuning devices_وسيله تنظيم

Surge arrester_برق گير ثانويه

Matching transformer – ترانسفور ماتور تطبيق

اين ترانسفورماتور ضمن جداسازي اوليه و ثانويه دستگاه کوپلاژ، براي تطبيق امپدانس خط فشار قوي با دستگاه PLC بکار مي رود.

کوپلاژ فاز به زمين

در اين روش PLC بين يک فاز وزمين قرار مي گيرد، در نتيجه يک خازن کوپلاژ(CC) يک لاین تراپ ( تله موج ) و يک دستگاه کوپلاژ مورد نياز است در بيشتر موارد از اين سيستم استفاده ميشود ، بنابراين داراي هزينه کم ولي معايب زير است: پویاترانس

_ضريب اطمينان آن به لحاظ اينکه روي يک فاز قرار گرفته کم است.

_ميزان تضعيف نويز آن در مقابل ساير روشها زياد است.

از آنجا كه معمولاً در پستهاي فشار قوي از ترانسفورماتور ولتاژ خازني جهت اندازه‌گيري ولتاژ استفاده مي‌شود، مي‌توان از خازن همين ترانسها نيز جهت كوپلينگ استفاه كرد. در هنگام استفاده از ترانسفورماتور ولتاژ خازني به جاي خازن كوپلينگ لازم است به دو نكته زير توجه شود ترانسفورماتورهاي ولتاژ خازني داراي دو ترمينال خروجي ولتاژ متوسط و ولتاژ پائين هستند. جهت اتصال به واحد تطبيق امپدانس بايستي از ترمينال ولتاژ پائين استفاه شود.

ظرفيت خازني ديده شده توسط واحد تطبيق امپدانس، اتصال سري دو خازن C₁ و C₂ است كه مقدار آن  خواهد بود. (C₁ ظرفيت خازني بين ترمينال ولتاژ متوسط و فشار قوي و C₂ ظرفيت خازني بين ترمينال ولتاژ متوسط و ولتاژ پائين است).

دستگاه فرستنده – گيرنده  PLC

اين وسيله وظيفه ارسال و دريافت سيگنالهاي مخابراتي را بعهده دارد. محدوده فركانس مورد استفاده در سيستمهاي PLC بين 30 تا 500 كيلوهرتز قرار دارد. حد بالاتر از 500 كيلوهرتز به علت وجود نويز زياد در اين محدوده فركانسي در شبكه‌هاي قدرت و حد پائين‌تر از 30 كيلوهرتز به دلايل اقتصادي انتخاب نمي‌شوند. سيگنالهاي مختلف صحبت، اطلاعات و … در يك باند فركانس به پهناي 5/2 يا 4 كيلوهرتز چيده شده و سپس به فركانس مطلوب در محدوده 30 الي 500 كيلوهرتز مدوله مي‌شوند. در مرحله بعد اين اطلاعات از طريق كابل ارتباطي، وسيله كوپلاژ، خازن كوپلاژ و خط انتقال قدرت به سمت ديگر خط ارسال مي‌گردند. در مقصد عمل عكس انجام شده و پس از دمدولاسيون، هر بخش اطلاعاتي به واحد مربوطه هدايت مي‌شود. براي ارسال و دريافت همزمان به دو باند فركانس 5/2 يا 4 كيلوهرتزي نيازمنديم. اين باندها ممكن است از نظر فركانس در مجاورت هم قرار گرفته و يا با يك فاصله نسبت به هم مدوله شوند.

بنابراين براي هر كانال ارتباطي مركب از يك باند فركانس براي ارسال اطلاعات و يك باند ديگر براي دريافت آنها حداقل به پهناي باندي در حدود 8 كيلوهرتز نياز داريم (با اين فرض كه باندهاي ارسال و دريافت 4 كيلوهرتزي بوده و در مجاورت هم باشند). براي استفاده بهتر از خط انتقال انرژي مي‌توان از تعداد كانالهاي بيشتري استفاده نمود. تعداد اين كانالها بستگي به نياز پست فشار قوي داشته و با توجه به اهميت،‌ بزرگي و موقعيت آن انتخاب مي‌شود. تمام اين كانالها مي‌بايد در محدوده فركانس 30 الي 500 كيلوهرتز قرار داشته باشند.

پس بصورت خلاصه :

لاين تراپ (Line Trap) يا تله موج دستگاهي است متشكل از سلف و خازن موازي، كه به منظور جلوگيري از ورود امواج فركانس بالا كه توسط دستگاه پي‌ال‌سي روي خطوط فشار قوي تزريق مي‌شود به كار مي‌رود و از آنجايي كه اين دستگاه در مسير خط قرار مي‌گيرد مي‌بايد قدرت تحمل جريان خط در شرايط عادي و موقع اتصال كوتاه را دارا باشد. كلاً مي‌توان گفت كه لاين تراپ در اصل يك فيلتر است.محل قرار گرفتن لاين تراپ به طور سري بعد از برقگير و C.V.T يا كوپلينگ كاپاسيتور و به طرف پست است كه بر روي يك يا دو يا سه فاز قرار مي‌گيرد.